Mekke için 15 Kasım 2026 gününün yatsı vakti, telefonunuzdaki uygulamanın ayarına göre 19.09 ya da 18.51 olarak görünebilir. Aradaki 18 dakika bir hata değildir; uygulamalar vakitleri farklı astronomik kurallarla hesaplar. Mekke ve Medine’de resmî takvim Ümmü’l-Kurâ yöntemine dayanır. Telefonunuzdaki uygulama ise Türkiye’de kurulduğu ayarla, yani Diyanet’e ya da Müslüman Dünya Birliği’ne (MWL) yakın bir hesapla çalışıyor olabilir.
Bu sayfada farkın nereden geldiğini, aynı gün ve aynı koordinat için üç yöntemin verdiği sonuçlarla gösteriyoruz.
Aynı gün, aynı nokta, üç farklı sonuç
Aşağıdaki değerleri Aladhan API’sinden, Mescid-i Haram koordinatları (21,4225 K, 39,8262 D) ve 15 Kasım 2026 tarihi için çektik. Saatler Suudi Arabistan yerel saatidir.
| Vakit | Ümmü’l-Kurâ (4) | Diyanet yaklaşımı (13) | MWL (3) |
|---|---|---|---|
| Sabah (fecir) | 05.12 | 05.15 | 05.15 |
| Güneş | 06.32 | 06.25 | 06.32 |
| Öğle | 12.05 | 12.10 | 12.05 |
| İkindi | 15.17 | 15.21 | 15.17 |
| Akşam | 17.39 | 17.46 | 17.39 |
| Yatsı | 19.09 | 18.51 | 18.51 |
Parantez içindeki sayılar Aladhan’daki yöntem numaralarıdır. Aladhan, 13 numaralı Diyanet yöntemini kendi listesinde “experimental” (deneysel) diye işaretliyor. Bu yüzden ikinci sütunu “Diyanet’in yayımladığı resmî Mekke cetveli” olarak değil, Diyanet’in hesap mantığını taklit eden bir yaklaşım olarak okuyun.
Tablodaki farkların her biri tek bir parametreye bağlanabiliyor.
Sabah vakti: 18,5° ile 18° arasındaki 3 dakika
Fecir vakti, güneşin ufkun belirli bir derece altına geldiği an olarak hesaplanır. Aladhan’ın yöntem listesine göre Ümmü’l-Kurâ bu açıyı 18,5°, MWL ve Diyanet yaklaşımı 18° alıyor. Güneş yarım derece daha derindeyken vakit başladığı için Ümmü’l-Kurâ’da sabah 3 dakika erken giriyor (05.12’ye karşı 05.15).
Uygulamalarda karışıklığa yol açan ikinci bir konu “imsak” kelimesi. Aladhan’ın çıktısında “Imsak” fecirden sabit 10 dakika önceki bir ihtiyat saatidir; sitemizdeki Ümmü’l-Kurâ verisinde de 365 günün tamamında imsak ile fecir arasındaki fark 10 dakikadır. Diyanet’in Türkiye cetvellerindeki “İmsak” sütunu ise fecrin kendisini, yani sabah vaktinin girişini gösterir. Aynı kelimeyi taşıyan iki sütun bu yüzden 10 dakika ayrık görünebilir. Bir uygulamada hangi anlamın kullanıldığını ayarlar menüsünden ya da vakit adlarından kontrol etmek gerekir.
Yatsı vakti: açı yerine sabit 90 dakika
En büyük fark yatsıdadır. MWL ve Diyanet yaklaşımı yatsıyı güneşin ufkun 17° altına inmesine bağlar. Ümmü’l-Kurâ ise açı kullanmaz; yatsıyı akşam vaktinden 90 dakika sonra başlatır. Mekke’de kasım ortasında 17° anı akşamdan yaklaşık 72 dakika sonra geldiği için iki hesap arasında 18 dakikalık fark oluşuyor (19.09’a karşı 18.51). Alacakaranlığın süresi mevsime göre değiştiği için bu fark da sabit değil: aynı sorguyu 21 Haziran 2027 için yaptığımızda MWL yatsısı akşamdan 80 dakika sonra (20.26), Ümmü’l-Kurâ yatsısı 90 dakika sonra (20.36) çıktı ve fark 10 dakikaya indi. Sabit kalan tek şey Ümmü’l-Kurâ’nın 90 dakikasıdır.
Ramazan’da 120 dakika
Ümmü’l-Kurâ takviminde Ramazan boyunca yatsı akşamdan 120 dakika sonra verilir. Bunu kendi verimizde de doğruladık: Mekke namaz vakitleri ve Medine namaz vakitleri sayfalarımızın dayandığı Ekim 2026 – Eylül 2027 verisinde Ramazan 1448’in 29 gününün her birinde fark 120 dakika, yılın geri kalan 336 gününde 90 dakika.
Geçişin nasıl göründüğü Mekke için şöyle:
| Tarih | Hicrî | Akşam | Yatsı |
|---|---|---|---|
| 7 Şubat 2027 | 30 Şaban 1448 | 18.14 | 19.44 |
| 8 Şubat 2027 | 1 Ramazan 1448 | 18.15 | 20.15 |
| 8 Mart 2027 | 29 Ramazan 1448 | 18.28 | 20.28 |
| 9 Mart 2027 | 1 Şevval 1448 | 18.28 | 19.58 |
Bir gecede yatsının yarım saat ileri, Ramazan bitince yarım saat geri gitmesi, Ramazan’da umreye gidenlerin “uygulamam yanlış gösteriyor” diye düşünmesine sık yol açan durumdur. Hicrî tarihlerin kendisi de takvimler arasında bir gün kayabilir; bunun için Hicrî takvim sayfamıza bakabilirsiniz.
Güneş, öğle ve akşamdaki 5–7 dakikalık kayma
Tabloda güneş, öğle, ikindi ve akşam vakitlerinde Ümmü’l-Kurâ ile MWL dakikası dakikasına aynı. Diyanet yaklaşımında ise güneş 7 dakika erken, öğle 5, ikindi 4, akşam 7 dakika geç. Bu, açı farkından değil, ihtiyat payından (temkin) kaynaklanıyor: Aladhan’ın 13 numaralı yöntem çıktısında bu vakitlere sabit dakika düzeltmeleri ekleniyor (güneş −7, öğle +5, ikindi +4, akşam +7). Türkiye için hazırlanmış bir hesap mantığı Mekke’ye uygulandığında bu paylar da birlikte taşınmış oluyor. Mekke’de Harem’deki ezan ise Suudi takvimine göre okunduğundan, akşam vaktini Türkiye ayarlı bir uygulamadan takip eden biri ezanı uygulamasından birkaç dakika önce duyabilir.
İkindi: gölge boyu ayarı
İkindi vakti için yöntemden çok “mezhep” ayarı belirleyicidir. Uygulamalarda genellikle iki seçenek bulunur:
- Standart (Şâfiî, asr-ı evvel): Bir cismin gölgesi, öğle vaktindeki gölgesine ek olarak kendi boyu kadar olduğunda ikindi girer.
- Hanefî (asr-ı sânî): Gölge, öğle gölgesine ek olarak boyunun iki katına ulaştığında girer.
Yukarıdaki tablonun üç sütunu da standart ayarla hesaplandı. Diyanet’in yayımladığı vakit cetvellerinde de ikindi asr-ı evvele göre verildiği için, Diyanet’e göre ikindinin daha geç olduğunu düşünmek yanlış olur. Aynı gün için Ümmü’l-Kurâ yöntemini Aladhan’da Hanefî gölge ayarıyla (school=1) sorguladığımızda ikindi 15.17 yerine 16.03 çıktı; 46 dakikalık fark. Uygulamanızdaki ikindi saati Harem’deki ikindi ezanından yaklaşık bir saat sonra görünüyorsa, büyük olasılıkla bu ayar “Hanefî” seçilidir.
Harem’deki ezan ve hesaplanmış tablo
Mescid-i Haram ve Mescid-i Nebevî’de ezan, Suudi yetkililerinin ilan ettiği Ümmü’l-Kurâ vaktine göre okunur. Hesaplanmış tablolar, sitemizinkiler dahil, koordinat yuvarlama ve saniyelerin dakikaya çevrilmesi nedeniyle ilan edilen vakitten bir iki dakika sapabilir. Bu yüzden tabloları ezan saatinin birebir kopyası değil, güvenilir bir plan aracı olarak kullanmak daha doğrudur. Ölçümlerimizin nasıl yapıldığını veri ve yöntem sayfasında açıkladık.
Mekke ile Medine arasındaki fark
İki şehir yaklaşık 3 derece enlem farkıyla neredeyse aynı boylamdadır. Bu yüzden öğle vakti yıl boyunca en fazla 1 dakika farklıdır. Sabah ve akşam vakitlerinde fark mevsime göre yön değiştirir: verimizde Medine’nin sabahı Mekke’ye göre 9 dakika erkene ile 6 dakika geçe arasında, akşamı 6 dakika erkene ile 8 dakika geçe arasında oynuyor. Örneğin 15 Kasım 2026’da Medine’de sabah 05.16, akşam 17.35, yatsı 19.05; Mekke’de aynı gün 05.12, 17.39 ve 19.09.
Yıl içindeki genişliği görmek için Mekke verimizden birkaç uç değer:
- En erken sabah: 04.10 (7 Haziran 2027). En geç sabah: 05.41 (27 Ocak 2027).
- En erken akşam: 17.37 (22 Kasım 2026). En geç akşam: 19.07 (13 Temmuz 2027).
- En geç yatsı (Ramazan dışı): 20.37 (13 Temmuz 2027).
Aylık tablolar için örneğin Mekke Kasım 2026 sayfasına bakabilirsiniz.
Saat farkı yok
Suudi Arabistan UTC+3 saat diliminde ve yaz saati uygulamıyor. Türkiye de yıl boyu UTC+3 kullandığı için Mekke ve Medine saati Türkiye saatiyle aynıdır. Telefonunuz şehir değiştirdiğinizde saati kaydırmıyorsa bu doğru davranıştır; vakitlerin değişmesinin sebebi saat dilimi değil, yukarıdaki hesap ayarlarıdır.
Namaz vakitleriyle birlikte sorulan seferîlik
Mekke ve Medine’de kalış süresi, dört rekâtlı farz namazların nasıl kılınacağı sorusunu da beraberinde getiriyor. Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu’nun Hac ve Umre ile İlgili Fetvalar kitabında bu konu şöyle aktarılıyor: Asıl vatanından doksan km veya daha uzak bir yere gitmek üzere yola çıkan kişi, gittiği yerde Hanefî mezhebine göre on beş gün veya daha fazla kalmaya niyet ederse mukim, daha az kalmaya niyet ederse seferî olur. Buna göre Mekke’de veya Medine’de on beş günden az kalacak olanlar Hanefîlere göre dört rekâtlı farzları iki rekât kılar; mukim imama uyduklarında ise namazı tam kılarlar (Fetvalar, s. 151). Aynı sayfada diğer mezheplerin süreyi giriş ve çıkış günleri hariç dört gün olarak aldığı da belirtiliyor.
Kendi durumunuzla ilgili sorular için kafilenizdeki din görevlisine ya da Diyanet’in Alo 190 hattına başvurabilirsiniz.