Türkiye’den umreye giden herkes için zorunlu olan aşı meningokok (menenjit) aşısıdır. Suudi Arabistan Sağlık Bakanlığı’nın 1447H (2026) umre belgesi bunu “tüm ülkelerden” gelen herkes için şart koşuyor. Çocuk felci ve sarı humma aşıları ise yalnızca belgede adı geçen ülkelerden gelenlere zorunlu ve Türkiye bu listelerin hiçbirinde yok. COVID-19 aşısı ya da bağışıklık kanıtı da yalnızca belirli risk gruplarından isteniyor.
Belgenin adresi her Hicri yıl için güncelleniyor. 18 Ekim 2026’da aynı adreste hâlâ 1447H (2026) belgesi duruyordu. 1448H belgesi yayımlandığında bu sayfadaki bilgiler değişebilir. Aşağıdaki özeti belgenin İngilizce metninden çevirdik. Bölüm numaraları belgedeki gibidir.
Belgenin kapsamı
Belge, 1447H döneminde umre yapmak ya da “umre bölgelerinde” kalmak üzere Suudi Arabistan’a gidenler için hazırlanmış. Dipnota göre umre bölgeleri Mekke, Medine, Cidde ve Taif.
Meningokok aşısı (bölüm 1.1)
Umre yapmak isteyen herkesin yola çıkmadan önce ACYW serogruplarını içeren şu aşılardan birini olmuş olması gerekiyor:
- Dörtlü (ACYW) konjuge ya da beşli (ACYWX) konjuge aşı. Son 5 yıl içinde ve varıştan en az 10 gün önce yapılmış olmalı.
- Dörtlü (ACYW) polisakkarit aşı. Son 3 yıl içinde ve varıştan en az 10 gün önce yapılmış olmalı.
Belge, aşı sertifikasında aşının adının ve uygulanma tarihinin açıkça yazılmasını istiyor. Sertifikada aşının türü yazmıyorsa aşı, yapıldığı tarihten itibaren yalnızca 3 yıl geçerli sayılıyor. Yani konjuge aşı olduğunuz hâlde kartınızda tür yazmıyorsa 5 değil 3 yıllık süre uygulanır.
10 gün kuralı basit bir hesap. Aşıyı 1 Aralık’ta olduysanız Suudi Arabistan’a en erken 11 Aralık’ta varmış olmanız gerekir. Hesap varış tarihine göre yapılır, kalkış tarihine göre değil.
Belgede birkaç ayrıntı daha var:
- Sertifika ibrazı açık olarak 26 Afrika ülkesinden (Tablo 1) gelenlerden isteniyor. Türkiye bu tabloda yok. Ama aşı şartı herkes için geçerli. Diyanet organizasyonunda aşı kartı umre boyunca yanınızda olmalı.
- Metinde yaş eşiği yazmıyor. “All individuals” (tüm bireyler) ifadesi kullanılıyor.
- Bir dipnotta, mevcut kanıtlara göre konjuge meningokok aşılarının 55 yaş üstündekiler için de güvenli ve etkili olduğu belirtiliyor.
Çocuk felci ve sarı humma (bölüm 1.2 ve 1.3)
Çocuk felci aşısı yalnızca şu listelerdeki ülkelerden gelenlere zorunlu:
- Tablo 2: Afganistan, Pakistan, Mozambik, Kongo Demokratik Cumhuriyeti, Gine. Bu ülkelerden gelenler için en az bir doz bOPV ya da IPV.
- Tablo 3: 20 Afrika ülkesi ile Endonezya, Filistin ve Yemen. Bu ülkelerden gelenler için en az bir doz IPV. IPV yoksa tip 2 içeren ağızdan aşı (OPV) belgesi de kabul ediliyor.
Sarı humma aşısı, Tablo 4’teki Afrika ve Güney Amerika ülkelerinden gelen 9 aylıktan büyükler için zorunlu. Sertifika, aşıdan 10 gün sonra başlayarak ömür boyu geçerli.
Türkiye bu listelerin hiçbirinde yok. Bölüm 3.5’te çocuk felci aşısının “tavsiye edildiği” ülkeler ayrıca sayılıyor (aralarında İspanya da var). Türkiye o listede de yok. Belge “…ülkelerden gelenler” ifadesini kullanıyor. Yolculuğa başka bir ülkeden başlıyorsanız o ülkenin durumuna bakmanız gerekir.
COVID-19 (bölüm 1.4)
Belge, şu gruplardan umre yapacakların yola çıkmadan önce COVID-19 aşısı ya da bağışıklığı kanıtlamasını istiyor:
- 65 yaş üstü
- gebeler
- kronik kalp hastalığı olanlar
- kronik solunum yolu hastalığı olanlar
- kronik böbrek yetmezliği olanlar
- kalıtsal kan hastalığı olanlar (orak hücre anemisi, talasemi)
- doğuştan ya da ilaca bağlı bağışıklık yetmezliği olanlar
- kanser hastaları
- kronik nörolojik hastalığı olanlar
Kabul edilen kanıtlardan biri yeterli. Bunlar 2025-2026 sezonu için güncellenmiş COVID-19 aşısından tek doz, 2021-2024 yılları arasında yapılmış en az iki dozluk temel seri ya da 2025 yılında laboratuvarla doğrulanmış COVID-19 iyileşmesidir.
Şartlar tek tabloda
| Şart | Kimin için | Geçerlilik | Kaynak |
|---|---|---|---|
| Meningokok, konjuge (ACYW / ACYWX) | Tüm umre yolcuları | 5 yıl; varıştan en az 10 gün önce | MoH 1.1 |
| Meningokok, polisakkarit (ACYW) | Tüm umre yolcuları | 3 yıl; varıştan en az 10 gün önce | MoH 1.1 |
| Türü yazmayan aşı sertifikası | Tüm umre yolcuları | 3 yıl | MoH 1.1 |
| Çocuk felci | Tablo 2 ve 3 ülkeleri (Türkiye yok) | En az bir doz | MoH 1.2 |
| Sarı humma | Tablo 4 ülkeleri, 9 ay üstü (Türkiye yok) | Aşıdan 10 gün sonra ömür boyu | MoH 1.3 |
| COVID-19 kanıtı | Sayılan risk grupları | 2025-26 dozu, 2021-24 serisi ya da 2025 iyileşmesi | MoH 1.4 |
| Sağlık raporu | Diyanet’e göre hac ve umre yolcuları | Belirtilmemiş | Diyanet SSS |
Belgedeki tavsiyeler
Bölüm 3, zorunlu olmayan tavsiyeleri sıralıyor:
- Kronik hastalıklar (3.1): Hastalığınızı anlatan bir belge ve ilaçlarınızı orijinal ambalajında, yetecek miktarda yanınızda taşıyın.
- Rutin aşılar (3.1): Difteri, tetanoz, boğmaca, çocuk felci, kızamık, suçiçeği ve kabakulak aşılarınızın güncel olması tavsiye ediliyor.
- Solunum yolu enfeksiyonları (3.2): Ellerinizi sabun ve suyla ya da dezenfektanla yıkayın. Tek kullanımlık mendil kullanın. İbadet sırasında ve kalabalıkta maske takın. Hasta görünen kişilerle temastan ve eşyalarını paylaşmaktan kaçının. Çiftlik, pazar ve ahırlarda develeri ziyaret etmeyin, onlarla temas etmeyin.
- Mevsimsel grip (3.3): 2025-2026 sezonu için güncellenmiş grip aşısı tavsiye ediliyor. Bu madde ve 3.4’teki COVID-19 tavsiyesi, umre belgesinin içinde olmalarına karşın metinde “hac yapmak isteyenler” ifadesiyle yazılmış.
- Gıda ve su (3.6): Pastörize edilmemiş süt içmeyin. Çiğ ya da iyi pişmemiş et ve hayvansal ürün yemeyin. Ezik, paslı ya da sızdıran konserveleri kullanmayın.
- Zika ve dang (3.8): Gündüz ve akşam sivrisinek ısırığına karşı açık renkli, vücudu örten kıyafet giyin. DEET, IR3535 ya da ikaridin içeren kovucu kullanın.
Sıcak
Bölüm 3.7, umre yolcularına, özellikle yaşlılara, ibadet sırasında doğrudan güneşten kaçınmayı ve yeterince sıvı almayı tavsiye ediyor. Aynı maddeye göre idrar söktürücüler gibi vücudun susuz kalmasını artıran ya da ısı dengesini etkileyen ilaçların dozunu tedavi eden hekimin ayarlaması gerekebilir. Böyle bir ilaç kullanıyorsanız yolculuktan önce hekiminize danışın.
Sıcağın boyutunu sitedeki iklim verisi gösteriyor. Veri, 2016–2025 dönemi için ERA5 model yeniden analizinden hesaplandı. Mekke’de haziranda ortalama en yüksek sıcaklık 41,7°C ve ayın ortalama 25,0 gününde sıcaklık 40°C’ye ulaşıyor. Medine’de ağustosta bu sayı 29,7 gün. Ay ay değerler haziran ve diğer ay sayfalarında, hangi ayda ne beklendiği ise umre için hangi ay yazısında.
Diyanet’in Umre Yolcusu Rehberi de çok sıcak saatlerde zorunlu olmadıkça dışarı çıkmamayı, şemsiye ya da şapka ve güneş gözlüğü kullanmayı, gölgeyi tercih etmeyi ve pamuklu, bol kesimli ince giysiler giymeyi öneriyor (s. 96).
Diyanet’in ek şartları ve önerileri
Diyanet’in hac ve umre eğitim sitesindeki SSS sayfasında “Hac ve umre için sağlık raporu zorunlu mudur?” sorusunun cevabı açık: “Evet, hac ve umre ziyaretleri için sağlık raporu zorunludur.” Aynı cevapta Suudi Arabistan’ın istediği aşıların da yaptırılması gerektiği yazıyor. Raporun nereden ve hangi formatta alınacağını kayıt yaptırdığınız müftülüğe sorun.
Umre Yolcusu Rehberi’nin sağlık bölümü (s. 93-95) şunları söylüyor:
- İlaç ve raporlar (s. 93-94): Mekke ve Medine’deki sağlık birimlerinde kullandığınız ilacın aynısı çoğunlukla bulunmayabilir. Sürekli kullandığınız ilaçları dönüşe kadar yetecek miktarda yanınıza alın. Sağlık raporlarınızı, reçetelerinizi, kronik hastalık raporlarınızı, diyaliz raporlarınızı ve kemoterapi uygulama talimatlarınızı da götürün.
- Menenjit aşısı (s. 94): Rehberin ifadesiyle “Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından İl Sağlık Müdürlüklerince belirlenen sağlık merkezlerinde ücretsiz yapılmaktadır. Mutlaka yaptırınız.” Hangi merkezde yapılacağını il sağlık müdürlüğünüzden ya da müftülükten öğrenebilirsiniz.
- Grip aşısı (s. 94): Özellikle tavsiye ediliyor. Rehbere göre kronik hastalığı olanlara ve 65 yaş üstündekilere ücretsiz veriliyor.
- Hepatit B ve pnömokok (s. 94): “Doktorunuza danışarak” yaptırabileceğiniz aşılar olarak sayılıyor.
- Egzersiz (s. 94): “En az 1 saat süresince ya da 5 km mesafeyi dinlenmeden, sürekli yürüyebilir hâle gelmelisiniz.” Rehber bunun için mesafeyi ve süreyi her gün biraz artırmayı öneriyor. Yolculuk sırasında da uzun süre hareketsiz oturmamayı ve bacakları sık sık hareket ettirmeyi tavsiye ediyor (s. 95).
Rehber Diyanet organizasyonuyla gidenler için yazılmış. Ücretsiz aşı uygulamasının bireysel olarak giden yolculara da uygulanıp uygulanmadığını il sağlık müdürlüğünüze sorun. Aşı kartı ve sağlık raporunun diğer belgelerle birlikte listesi umre için gerekli belgeler sayfasında.
Eski ifadelerle karışmasın
Hac ve Umre Bakanlığı’nın genel SSS sayfasında (haj.gov.sa) umre için aşı ve sağlık belgesi gerekmediğini söyleyen cevaplar hâlâ duruyor. Aynı sayfadaki “koronavirüs teyitli olmayanlar” gibi ifadeler bu cevapların pandemi döneminden kaldığını düşündürüyor. Sağlık şartlarını düzenleyen metin Sağlık Bakanlığı’nın yukarıdaki belgesi. İki kaynak çeliştiğinde güncel tarihli Sağlık Bakanlığı belgesini esas alın. Kendi sağlık durumunuzla ilgili kararlar için hekiminize danışın.