Türkiye vatandaşları Suudi Arabistan’ın turist e-vizesiyle, hac dönemi dışında, kendi başlarına umre yapabiliyor. Diyanet’in ya da Diyanet’le sözleşme imzalamış bir acentenin organizasyonuna katılmak Suudi kurallarına göre zorunlu değil. İki yol arasındaki asıl fark vize türünde değil, sorumluluğun kimde olduğunda: bireysel gidişte otel, ulaşım, izin ve aksilikler sizin üzerinizde; organizasyonlu gidişte bunları bir düzenleyici üstlenir ve Türk mevzuatı bu düzenleyiciyi denetler.
İki yolun dayanağı
Suudi tarafı. Türkiye, Suudi Dışişleri Bakanlığı’nın 21 Ekim 2023 tarihli açıklamasıyla turizm amaçlı e-vize verilen ülkeler listesine alındı (Hürriyet Daily News, 22 Ekim 2023). Haberde umre, e-vizenin kullanılabileceği amaçlar arasında sayılıyor; hac döneminin ise kapsam dışı olduğu belirtiliyor. Suudi Arabistan’ın yarı resmî ansiklopedisi Saudipedia da turist vizesine sahip Müslümanların kalış süreleri içinde umre yapabileceğini, bunun hacca uzanmadığını yazıyor.
Hac ve Umre Bakanlığı 20 Ağustos 2025’te Nusuk Umrah hizmetini duyurdu. Bakanlığa göre bu platform, Krallık dışındaki umrecilerin umre vizesi için aracısız başvurmasına, konaklama ve ulaşım gibi hizmetleri paket ya da tek tek seçmesine imkân veriyor; adres umrah.nusuk.sa. Aynı duyuru, umrecinin kendi ülkesindeki yetkili acenteleri de bir seçenek olarak anıyor.
Hangi vizeyle girerseniz girin, umre için Nusuk üzerinden umre izni ayrıca gerekir. Bakanlığın e-hizmet sayfası bu izni ücretsiz olarak gösteriyor ve Nusuk uygulaması ile internet sitesinden verildiğini belirtiyor (sayfanın son güncellemesi 20 Eylül 2026).
Türk tarafı. Türkiye’de yürürlükteki metin, 19 Şubat 2013 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Hac ve Umre Seyahatleri ile İlgili İşlerin Diyanet İşleri Başkanlığınca Yürütülmesine Dair Yönetmelik. Yönetmelik, umre organizasyonunu Diyanet’in denetimindeki ve Diyanet’le sözleşme imzalamış seyahat acentalarına bağlıyor; muhatabı organizasyonu yapan firma, kendi seyahatini kendisi planlayan kişi değil. Hangi maddelerin ne dediğini ve bir firmanın yetkisinin nasıl kontrol edileceğini umre acentesi nasıl kontrol edilir yazısında ayrıntılı anlattık.
Karşılaştırma
| Konu | Bireysel (e-vize + Nusuk) | Diyanet organizasyonu | Sözleşmeli acente |
|---|---|---|---|
| Düzenleyen | Yolcunun kendisi | Diyanet Hac ve Umre Hizmetleri | Diyanet’le sözleşmeli seyahat acentası |
| Vize | Yolcu başvurur | Pakette, Diyanet alır | Acente yürütür |
| Nusuk umre izni | Yolcu alır | Her yolcu için gerekir | Her yolcu için gerekir |
| Hac dönemi | Turist vizesiyle hac yok | Umre turları sezon takvimine bağlı | Sezon takvimine bağlı |
| Otel ve ulaşım | Yolcu ayarlar | Pakette (otel, yemek, Cidde-Mekke-Medine ulaşımı) | Acentenin programına göre |
| Kafile görevlisi | Yok | Kafile başkanı, din görevlisi | Diyanet görevlendirmesine bağlı |
| Sorun anında | Otel, havayolu, Suudi makamları | Diyanet | Acente, denetimde Diyanet |
| Türk mevzuatı | Yolcuya özel hüküm yok | Diyanet’in kendi organizasyonu | 2013 Yönetmeliği, sözleşme ve teminat |
Tablodaki birkaç satırın kaynağı ve sınırı şöyle:
- Diyanet paketi. Diyanet’in 2026-2027 2. dönem tur belgesi, yolculara verilecek hizmetleri Mekke ve Medine’de otel konaklaması, yiyecek-içecek, Cidde-Mekke-Medine arası ulaşım, uçak bileti ve vize alımı, Mekke servis hizmeti ve ziyaret yerleri olarak sayıyor.
- Kafile görevlileri. Diyanet Umre Yönergesi, umre organizasyonunu Başkanlık ile Başkanlığın denetim ve gözetimindeki acentaların düzenlediği organizasyon olarak tanımlıyor (md. 4) ve kafile görevlileri arasında kafile başkanı, din görevlisi ve kadın irşat görevlisini sayıyor (md. 7). Belirli bir acente kafilesinde hangi görevlinin bulunacağını kayıttan önce acenteye sormanız gerekir.
- Teminat. 2013 Yönetmeliği’ne göre acenta, hizmet sırasında doğabilecek zararlar için Kurulca belirlenecek teminatı ve Suudi tarafının istediği teminatı gerektiğinde Başkanlığa veriyor (md. 19/1-k). Bireysel gidişte böyle bir teminat bulunmuyor.
- Hac dönemi. Saudipedia’ya göre umre vizesi başvuruları 15 Zilkade ile 15 Zilhicce arasındaki hac dönemi dışında yıl boyu kabul ediliyor. Bakanlığın 1448 takviminde ise umre vizesi verilmesi 14 Zilhicce 1447’de (31 Mayıs 2026) başladı; sezon sınırlarını her yıl Bakanlığın takvimi belirliyor. 1448 sezonunun Bakanlık tarafından ilan edilen tarihlerini 1448 umre sezonu takvimi yazısında tablo hâlinde verdik.
Belgelerin hangi yolda nasıl değiştiğini, pasaport ve aşı kartı gibi maddeleri tek tek umre için gerekli belgeler yazısında listeledik. Burada yalnızca şu farkı not edelim: Diyanet organizasyonunda kayıt müftülük ya da e-Devlet üzerinden yapılıyor ve pasaport müftülüğe teslim ediliyor; bireysel yolda ise bu adımların karşılığı yok, başvurunun tamamı Suudi portallarında yürüyor.
Vize ücretini neden yazmıyoruz
Bu yazıda vize için bir rakam vermiyoruz. Türkçe ve İngilizce kaynaklarda turist e-vizesi ve umre vizesi için birbirinden farklı tutarlar dolaşıyor; bazıları sigortayı dahil ediyor, bazıları etmiyor, bazıları farklı vize türlerini karıştırıyor. Bakanlığın kendi sıkça sorulan sorular sayfası bile umre vizesi ücretini “tahmini” bir tutar olarak veriyor. Ücret, vize türüne ve başvuru anındaki düzenlemeye bağlı ve önceden haber verilmeden değişebiliyor.
Bu nedenle ücreti, başvuruyu yaptığınız gün resmî portalda gördüğünüz tutar olarak kabul edin: turist e-vizesi için Suudi turizm otoritesinin vize portalı (visa.visitsaudi.com), Nusuk Umrah üzerinden umre vizesi için umrah.nusuk.sa. Ödeme ekranının görüntüsünü saklamak, ileride bir anlaşmazlıkta işinize yarar.
Diyanet organizasyonunda vize ücreti ayrıca ödenmiyor, paket fiyatın içinde. Diyanet’in tur belgesi bir noktayı ayrıca belirtiyor: herhangi bir sebeple umre vizesi alındıktan sonra vazgeçen yolculardan umre vize ücreti kesintisi yapılıyor. Paket fiyatları için Diyanet umre ücretleri 2026-2027 yazısına bakabilirsiniz.
Sektör derneğinin uyarısı
Hac Umre Seyahat Acenteleri Derneği (HURSAD) Başkanı Diyaeddin Şahin, TRT Haber’in 21 Mart 2026 tarihli haberinde, yetkisiz ve seyahat acentesi olmayan bazı kişilerin Suudi e-vizesini ya da turist vizesini kullanarak vatandaşları umreye götürdüğünü söyledi. Şahin’e göre bu kişilerin Diyanet’le sözleşmesi, teminatı ve devlet güvencesi yok; bu tür organizasyonlarda sağlık ve güvenlik sorunları yaşanıyor ve mağduriyetlere hızlı müdahale edilemiyor. Dernek, Diyanet’le anlaşmalı acentelerin ya da bu acentelere bağlı olarak Diyanet’e bildirilmiş alt acentelerin tercih edilmesini öneriyor.
Bu, acentelerin meslek derneğinin görüşü. Uyarının hedefi, başkaları adına umre organize eden yetkisiz kişiler; bir yolcunun turist e-vizesiyle kendi umresini planlaması ayrı bir durum ve Suudi kurallarına göre mümkün. Ayrımın pratik karşılığı şu soru: Seyahatinizi sizin adınıza biri düzenliyor ve sizden bunun için para alıyorsa, o kişi ya da firma bir organizasyon yapıyor demektir. Bu durumda firmanın Diyanet listesinde olup olmadığını ödeme yapmadan önce kontrol etmek size düşer.
Bireysel gidişte muhataplar
Kendi başınıza giderken bir aksilik çıktığında başvuracağınız bir kafile başkanı ya da Türkiye’de bir düzenleyici yok. Otel ve havayolu rezervasyonlarında doğrudan o firmalarla, vize ve izin konularında Suudi makamlarıyla muhatap olursunuz. Hac ve Umre Bakanlığı kendi sitesinde şu iletişim kanallarını veriyor: Krallık içinden 1966, Krallık içinden ve dışından +966 920002814, e-posta [email protected]. Pasaport kaybı gibi resmî işlemler için Türkiye’nin Suudi Arabistan’daki dış temsilcilikleri devreye girer.
Suudi Sağlık Bakanlığı’nın umreciler için koyduğu aşı şartları hangi yolu seçerseniz seçin geçerli; Diyanet organizasyonunun kendi kayıt şartları bunların üzerine ekleniyor. Ayrıntılar umre aşı ve sağlık şartları yazısında.